BRK Steel :: Surowce Wtórne :: Recykling :: Utylizacja

www.brksteel.pl

Surowce wtórne - papier drogocenny jak złoto.

Recykling tony papieru pozwala zaoszczędzić 17 drzew i 26,5 tys. litrów wody potrzebnej do jego produkcji

Trudno dziś sobie wyobrazić życie bez papieru. Mieszkaniec świata zużywa go rocznie średnio około 54 kg. Globalna roczna produkcja sięga 367 mln ton.

Tak wielką ilość papieru byłoby trudno wytworzyć przy wykorzystaniu wyłącznie surowców pierwotnych, czyli drewna. Dlatego zużywa się coraz więcej makulatury. Ma to jeszcze jedno znaczenie: gdyby nie przetwarzano jej na nowy papier, stawałaby się ona niepotrzebnym śmieciem zalegającym wysypiska.

Do wyrobu papieru surowce wtórne wykorzystywano od dawna. Już jego wynalazca - Chińczyk Caj Lun - swoje pierwsze arkusze w 105 r. n.e. wyprodukował m.in. ze starych sieci rybackich. W Europie jako surowiec papierniczy zastosowano włókna ze szmat lnianych i konopnych. Papiernictwo europejskie było zatem od dawna gałęzią wytwórczości zużywającą surowiec wtórny, a papiernicy przyczyniali się do zmniejszania ilości odpadów, dzięki czemu nieświadomie dbali o środowisko.

Zużyty papier, jako surowiec, wykorzystywano od niepamiętnych czasów. Jednak papiernicy długo nie stosowali masowo makulatury, gdyż było jej niewiele. Na ogół z wytwarzanego wówczas papieru powstawały książki i dokumenty, które były przeznaczone do długotrwałego użytku.

Szmaty pozostały cennym surowcem papierniczym jeszcze w okresie przemysłowej produkcji. Ich zbieraczy, zwanych nieco pogardliwie "szmaciarzami", można było spotykać w polskich wsiach i miasteczkach jeszcze w latach siedemdziesiątych XX wieku. Ostatecznie jednak przemysł papierniczy przestawił się na wykorzystanie drewna - pierwsze arkusze z tego surowca powstały w 1844 r. Większe znaczenie jako surowiec makulatura zyskała dopiero w drugiej połowie XX w. Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej społeczeństw wywierano naciski na przemysł, by przetwarzał jak najwięcej surowców wtórnych. Zaczęto stosować makulaturę do produkcji papieru wcześniej wytwarzanego z drewna. Początkowo powstawały z niej głównie papiery do pakowania, z czasem zastosowano ją jako surowiec na papier toaletowy i tekturę falistą, a od około dwudziestu lat z makulatury produkuje się również papier gazetowy.

Luki w edukacji

Statystyczny Polak zużywa rocznie około 90 kg papieru. Z tej ilości część jest przechowywana w postaci dokumentów, książek czy zeszytów, część zużywa się doszczętnie (np. papier toaletowy, ręczniki papierowe), jednak znaczna ilość to odpady. Średnio mieszkaniec naszego kraju zbiera rocznie ok. 27 kg makulatury, zatem przekazuje do recyklingu niespełna 33 proc. zużywanego przez siebie papieru. To bardzo mało, gdyż dla porównania w Austrii, Holandii, Finlandii i w Niemczech odzysk przekracza 80 proc. Znacznie lepiej niż w Polsce jest pod tym względem we wszystkich innych krajach Unii Europejskiej, a także w Czechach, Słowacji i na Węgrzech. Nasze zapóźnienia związane są z brakiem rozwiązań systemowych oraz lukami w edukacji ekologicznej. W Europie Zachodniej już dawno powszechnie wprowadzono segregację odpadów; w Niemczech aż 95 proc. obywateli deklaruje, że w domu segreguje śmieci.

Natomiast w Polsce większość odpadów komunalnych trafia na wysypiska śmieci.

System recyklingu

Od początku 2002 r. obowiązują proekologiczne ustawy, nakładające na każdego producenta towaru opakowanego obowiązek zebrania i przekazania do recyklingu odpowiedniej ilości zużytych opakowań. Jeżeli producent nie wywiązuje się z tej powinności, będzie musiał za każdy kilogram niezebranego opakowania zapłacić wysoką opłatę produktową. Zgromadzone w ten sposób środki mają wspierać budowę krajowego systemu recyklingu. Firmy, które nie są w stanie same zatroszczyć się o recykling opakowań własnych produktów, a chcą być w zgodzie z prawem, mogą zlecić ich odzysk wyspecjalizowanym instytucjom, zwanym organizacjami odzysku, które za pewną opłatą (o wiele niższą od opłaty produktowej) przejmą na siebie obowiązki przedsiębiorców z tytułu odzysku opakowań. Obok organizowania zbiórki i recyklingu opakowań, niektóre organizacje odzysku wspierają starania samorządów, podejmowane w celu uruchamiania gminnych programów selektywnej zbiórki surowców wtórnych i dużą wagę przykładają do edukacji ekologicznej. Bez poprawy świadomości ekologicznej społeczeństwa i przychylności obywateli do segregacji odpadów - trudno będzie osiągnąć poziom odzysku makulatury i pozostałych surowców wtórnych zbliżony do innych krajów europejskich. Każda - nawet najbardziej słuszna inicjatywa - bez szerokiej akceptacji społecznej skazana jest na niepowodzenie.

W Polsce wciąż obowiązują bardzo niskie opłaty za składowanie odpadów komunalnych na wysypiskach i relatywnie wyższe koszty prowadzenia selektywnej zbiórki, w tym szczególnie odzysku i recyklingu makulatury. Często nawet sprzedaż zebranych surowców wtórnych nie pokrywa kosztów ich zbiórki selektywnej. Jednym słowem, firmom prowadzącym gospodarkę odpadami nie opłaca się ich segregować, bo jest to droższe od wyrzucania śmieci na wysypiska. Aby odwrócić ten trend, koszty składowania odpadów na wysypiskach muszą wzrosnąć. Aby wdrażać efektywny system selektywnej zbiórki, gminy muszą zgodnie z prawem przyjąć i wdrożyć gminne regulaminy gospodarki odpadami. Niestety i tu jest problem, bo większość samorządów w Polsce jeszcze tego nie zrobiła. Dopiero po sporządzeniu takich regulaminów gminy mogą wprowadzić ujednolicone standardy postępowania z odpadami. Zatem wszystko w rękach samorządowców: dopóki nie posprzątają na swoich podwórkach, będą mieli dzikie wysypiska. Aby promować selektywną zbiórkę, przydałyby się również permanentne edukacyjne kampanie w mediach, finansowane przez przyszłych beneficjentów gospodarki odpadami, przedsiębiorstwa komunalne, organizacje odzysku i recyklerów.

Ile oszczędzamy?

Dlaczego potrzebny jest nam recykling? Recykling 1 tony papieru pozwala na ocalenie 17 drzew. Oszczędzamy blisko 26 500 litrów wody potrzebnej do produkcji papieru z pierwotnej celulozy, 1500 litrów ropy jako źródła energii do jego wyprodukowania, co przekłada się na 4200 kWh energii.

W zależności od możliwości technologicznych odzyskany papier i tekturę można wykorzystać wtórnie do produkcji różnych papierów i tektur makulaturowych. Kierunki zagospodarowania tych wyrobów to produkcja opakowań i tektur specjalnych, produkcja papierów graficznych - głównie gazetowych - oraz produkcja papierów higienicznych (toaletowy i ręczniki). Recykling, czyli wtórne przetworzenie, jest najbardziej ekonomicznym i ekologicznym kierunkiem zagospodarowania makulatury.

źródło